Identiteitscrisis
Foto: Lisanne Lentink
Als je gaat graven in een deel van je afkomst waar je nooit zoveel van mee hebt gekregen, zoals ik op dit moment aan het doen ben, kom je al snel uit op de vraag “wie ben ik eigenlijk?”. Toen ik mezelf die vraag stelde volgde er geen antwoord, maar eigenlijk alleen maar meer vragen. Wat maakt dat je bent wie je bent? Is dat waar je geboren bent, je genen, hoe je opgevoed bent, de mensen die je tegenkomt? Of is het een reeks van keuzes die je in je leven maakt die definiëren wie je bent?
In mijn hele leven staat autonomie altijd al bovenaan. Het is voor mij erg belangrijk om te kunnen zijn wie ik wil zijn. Ik wil van mening kunnen veranderen, ik wil de kleding dragen die ik wil dragen, ik wil denken wat ik wil denken en ik wil de muziek maken die ik op dat moment wil maken. Ik wil dus graag mijn eigen keuzes kunnen maken, overigens zonder mijn medemens uit het oog te verliezen. Daarom heb ik het altijd moeilijk gevonden om tot een bepaalde groep gerekend te worden. Zodra het er op begint te lijken dat ik het gedrag van een groep overneem, of mijn keuzes baseer op de mening van de meerderheid weet ik niet hoe snel ik weg moet komen.
Onlangs ben ik begonnen met Deep Canvassing. Dit is een beweging waarbij mensen langs de deuren gaan om te praten over de heersende gevoelens rondom het thema migratie. Door een open en nieuwsgierig gesprek te voeren met mensen die er misschien heel anders over denken dan ik, proberen we juist dichterbij elkaar te komen, elkaar te begrijpen en van elkaar te leren. Het is een manier om polarisatie te verminderen. Ik voel me heel goed bij het idee dat ik kan bijdragen aan een minder gepolariseerd Nederland, maar toen ik op een landelijke bijeenkomst van Deep Canvassing ineens met de groep een protestlied stond te zingen dat door de organisatie uit volle borst werd ingezet, voelde ik me meteen niet meer mezelf. Ik denk dat ik de complexiteit van het individu zo fascinerend en belangrijk vind, dat ik afhaak zodra de individuen worden opgeslokt door een groep. Natuurlijk begrijp ik ook dat er evolutionaire voordelen zitten aan onderdeel zijn van een groep en dat je op je groepsgenoten moet lijken om herkend te worden als vriend in plaats van vijand, maar ik vind dat binnen die groep de identiteit en keuzes van één persoon nog wel de ruimte moet kunnen krijgen.
Dit maakt het voor mij vaak lastig om te zeggen dat ik Indisch ben. Door dat uit te spreken behoor ik automatisch tot een groep en worden bepaalde eigenschappen aan mij toegeschreven die ik misschien niet in mezelf herken. Hetzelfde geld voor het presenteren van mijzelf als Nederlander. Ik herken me ook zeker niet in het stereotype beeld van de Nederlander. Of als ik generaliserend tot de groep zangeressen word gerekend. Ja, ik heb een studie zang gedaan, maar ik hoop toch dat de som der delen ervoor zorgt dat ik meer ben dan een zangeres.
Ik kom er dus steeds meer achter wie ik niet wil zijn, maar wie wil ik dan wél zijn? Of kan ik dat toch niet helemaal zelf bepalen? Als experiment ben ik mezelf steeds vaker met trots Indisch gaan noemen. Gewoon om eens te voelen wat dat met me doet. Het voelt nog steeds onwennig, maar soms ook prettig. Wie weet past het wel bij de persoon die ik aan het worden ben en vind ik een groep waarin ik hetzelfde, maar ook heel anders kan zijn.
Toen ik net begon met de zoektocht naar mijn Indische roots ben ik gestart met het bijhouden van een boekje waarin ik mijn bevindingen opschrijf, onder andere over mijn identiteit. Zonder al te veel na te denken belandde dit stukje tekst op de eerste pagina:
00:20 ± 22°C 20-09-2024
Mijn verhaal start met mij als middelpunt. Om mij heen zijn andere mensen, zoals familie en vrienden. Zonder hen ben ik niet wie ik nu ben. Ze zijn onlosmakelijk met mij verbonden en ik met hen. De ene verbinding weegt zwaarder dan de ander, maar de verbinding is er. De ene verbinding is elastisch, de ander staat op spanning en bij de ander is de rek er wel uit.
Vriendschappen die alleen nog op foto’s bestaan en familie die alleen door bloed met mij verbonden is. Vrienden die zonder woorden begrijpen wat je bedoelt en familie die er onvoorwaardelijk voor je is. Al deze pionnen in het spel dat Mijn Leven heet, hebben hun stempel gedrukt op wie ik ben en ga worden.
Ik ben niet ik.
Ik zijn wij.